Er-Riyadin tenqid etdiyi turk pasasi kimdir? – Çol aslani…


[r32]
– xeber –
Türk əsgərinə "məhmədçik" adı Fəxrəddin Paşanın başçılığı ilə Osmanlı əsgərlərinin Mədinəni qəhrəmanca müdafiə etməsindən sonra verilib.
Kult.az xəbər verir ki, bu məlumatı siyasi elmlər üzrə fəlsəfə doktoru, dosent Zaur Əliyev paylaşıb. Alim bildirib ki, ingilis kəşfiyyatçısı Lavrens Fəxrəddin Paşanı Mədinə müdafiəsindəki qəhrəmanlığına görə “Çöl aslanı” adlandırmışdı:
“Döyüşə gedən zaman Paşa zəif bir əsgərin yeriməkdə çətinlik çəkdiyini görmüşdü. Paşa dəvəsindən enmiş və: “Qardaşlarım! İstənilən vəziyyətdə hər şeyimizi paylaşmalıyıq”, – deyərək əsgəri öz dəvəsinə mindirmişdi, özü isə yoluna piyada davam etmişdi”.
Alim qeyd edib ki, Fəxrəddin Paşa hökumətin “müqavimətə son qoymaq və təslim olmaq” istiqamətindəki əmrlərinə məhəl qoymurdu:
“Mədinənin açarlarını bir ingilis kapitana təslim etməkdənsə, döyüşərək şəhid olmağı üstün tutub. Mədinədən çıxan zaman orda talançılıq etmək üçün hazırlaşan ingilislərin əlinə dini dəyərlər keçməsin deyə, Peyğəmbərimizin bu şəhərdəki məzarına Osmanlı padşahları tərəfindən göndərilən hədiyyələri, başqa sözlə desək, möhtəşəm xəzinəni çox çətinliklə möhürlü sandıqlarla İstanbula göndərir. Onlar orda qalsa idi, ingilislər onları şəxsi kolleksiyalarına götürücəklərdi”.
Alimin sözlərinə görə, o, 1919-cu il yanvar ayının 13-də təslim olub:
“Beləliklə, Mədinədə 400 il davam edən türk hakimiyyətinə son qoyulur. İngilislər tərəfindən “Çöl aslanı” adlandırılan Fəxrəddin Paşa hərbi əsir kimi əvvəlcə Misirə, daha sonra isə Maltaya göndərilir. Maltada iki il 33 gün sürgündə qaldıqdan sonra 1921-ci ilin aprel ayının 8-də bəraət alır. Bundan sonra Mədinə aslanı F.Türkqan Türkiyəyə qayıdıraq milli azadlıq mübarizəsinə qoşulur. 1921-ci ilin 9 noyabr tarixli fərmana əsasən, Fəxrəddin Paşa Türkiyə Respublikasının Əfqanıstandakı səfiri vəzifəsinə təyin olunur. Diplomatik fəaliyyətindən sonra Ömər Fəxrəddin Paşa Türkiyənin hərbi prokurorluq orqanlarında işləyir və 1936-cı ildə təqaüdə çıxır. “Çöl aslanı” və “Mədinə aslanı” ləqəbləri ilə anılan Ömər Fəxrəddin Paşa 1948-ci il noyabr ayının 22-də dünyasını dəyişir”.
Qeyd edək ki, Ər-Riyad Fəxrəddin Paşanı Mədinəni talan etməkdə təqsirləndirmiş, Türkiyə lideri isə çox sərt şəkildə buna cavab vermiş, “Türklər Mədinəni müdafiə edib, qanlarını tökəndə sizin babalarınız harada idi” deyə bildirmişdi.

axar.az

Arabic ar.wikiapp.org
Chinese (Simplified) zh-CN.wikiapp.org
Croatian hr.wikiapp.org
Czech cs.wikiapp.org
Danish da.wikiapp.org
Dutch nl.wikiapp.org
Finnish fi.wikiapp.org
French fr.wikiapp.org
German de.wikiapp.org
Greek el.wikiapp.org
Hindi hi.wikiapp.org
Italian it.wikiapp.org
Japanese ja.wikiapp.org
Norwegian no.wikiapp.org
Polish pl.wikiapp.org
Portuguese pt.wikiapp.org
Russian ru.wikiapp.org
Spanish es.wikiapp.org
Swedish sv.wikiapp.org
Indonesian id.wikiapp.org
Serbian sr.wikiapp.org
Slovak sk.wikiapp.org
Ukrainian uk.wikiapp.org
Hungarian hu.wikiapp.org
Turkish tr.wikiapp.org
Persian fa.wikiapp.org
Afrikaans af.wikiapp.org
Azerbaijani az.wikiapp.org