Ölkəm.az




Ölkəm.az » Xəbərlər» Xəbər

Bagirovun qetline ferman verdiyi efsanevi hekim

15 views07/11/2016

12:32

14:28 – xeber – Əfəndiyev, biz qoymarıq ki, sən öz əcəlinlə gəbərəsən. Biz vaxtında sənin axırına çıxacağıq, sənə divan tutacağıq.
 
Bu sözləri həkim, ictimai xadim, Azərbaycan Mərkəzi İcraiyyə Komitəsinin sədri, inqilabçı və publisist Sultanməcid Əfəndiyevə 1937-ci ildəki qurultayda M.C.Bağırov demişdi.
 
Doğurdan da sonradan ona divan tutuldu. O, əcəli ilə deyil, döyülərək, işgəncələrə məruz qalaraq güllələnib öldürüldü.
 
Onun həyatı, siyasi fəaliyyəti və  publisistikası ilə tanış olanda aydın görünür ki, Sovet hökumətinin quruculuğu, inkişafı üçün  sözün əsl mənasında can qoyub.
 
Sonda bütün varlığı ilə bağlı olduğu həmin rejim onu “düşmən” kimi qələmə verib məhv etdi.
 
Sultanməcid Məcid oğlu 1887-ci ildə Şamaxıda anadan olub, 1904-cü ildən RSDFP üzvü, RSDFP Bakı Komitəsi yanında Hümmət qrupunun rəhbərlərindən olub, burada Məmməd Əmin Rəsulzadə, Məşədi Əzizbəyov, Nəriman Nərimanovla yaxın dostluq əlaqələri qurub.
 
Birinci Rus İnqilabında fəal iştirak edib, zəhmətkeşlər arasında təbliğat aparıb. İnqilabi və anti-çarizm fəaliyyətinə görə təqiblərə məruz qalıb.  O, 1907-ci ilin fevral ayında Kazan şəhərinə sürgün olunub, daha sonralar burada Kazan Dövlət Universitetindən məzun olub həkimlik peşəsinə yiyələnib.  Əfəndiyev burada da kommunist təbliğatı aparmağa davam edərək, fəhlələr arasında inqilabi iş aparıb.
 
1918-ci ilin 31 mart hadisələri dövründə Əfəndiyev “Jizn Nasionalisti” qəzetində bu haqda məqalə çap etdirib.
 
1919-cu ilin avqustunda Həştərxanda dəmir polka daxil olub, bir qədər sonra RK(b)P MK yanında Şərq xalqları kommunist təşkilatlarının Mərkəzi bürosunun sədr müavini təyin edilib. 1919-cu ilin iyunundan Milli işlər üzrə xalq komissarlığı yanında Zaqafqaziya müsəlmanları işləri üzrə komissar olub.1921-ci  ilin yanvar ayında Xalq Maarifi Komissarlığı yanında Əlifba İslahatı üzrə Komissiya, az sonra – 1922-ci ilin mayında Yeni Türk Əlifba Komitəsi yaradılanda onun tərkibində Əfəndiyev də olub.
 
1937-ci ilin repressiyası onun yanından da düz keçməyib.  Həyat yoldaşı Zivər xanım xatirələrində deyir: “M.C.Bağırov Azərbaycan Sovet Respublikasının prezidenti SSRİ Mərkəzi İcraiyyə Komitəsi sədrinin müavini Soltan Məcidi birdən-birə həbsə aldıra bilməzdi. Ona görə də onu ittiham etmək üçün bir çox uydurmalara əl atdı. Stalindən razılıq alandan sonra onu vəzifədən götürdülər. 3-cü şəhər poliklinikasına baş həkim təyin etdilər. işığımızı, telefonumuzu kəsdilər. Bu oyunlar böyük fəlakətin başlanğıcı idi.
 
Sultanməcid tutulmamışdan əvvəl Zivər xanım onun Stalinə yazdığı məktubunu ünvanına çatdırıb. Özü də teleqramla bildirib ki, Sultanməcidin adının ləkələnməsinə yol verməsin. O, çox gözləyəndən sonra belə cavab alır. “Xozeyin deyib ki, belə ərizələri, teleqramları qəbul etmirəm.”
 
Beləliklə, Sultanməcid Əfəndiyevi evindən aparırlar.

M.C.Bağırov onun həyat yoldaşına deyib: “Zivər, əgər yaşamaq istəyirsənsə, gəl boşan ondan”.
 
Bu sözlərdən qəzəblənən qadın ona sərt cavab verib. Soltanməciddən sonra Zivər xanım da həbs olunaraq sürgünə göndərilib.
 
Zivər xanımın xatirələrinə görə Sultanməcid Əfəndiyevin istintaqı çox ağır keçib. Onu Bağırov özü dindirib, işgəncə verib. “Boksior” ləqəbli müstəntiq Musatov Sultanməcidi rezin şallaqla vuranda ələ salıb: “Hə, prezident, boynuna alacaqsanmı?” –deyib.
 
“Bağırovun göstərişi ilə Markaryan sürahıdan soyuq suyu Məcidin başından tökürdü ki, özünə gəlsin. Eşitdiyimə görə onu şüşə qırıntıları üstündə oturtmuş, ayaqlarının altına elektrik cərəyanı vermiş, daha nə bilim nələr etmişlər. axırıncı istintaq zamanı elə hala düşmüşdü ki, onu xərəklə aparmalı olmuşlar. Bu zaman Bağırov ürəyi soyumayıb əmr etmişdi ki, onu xərəkdən yerə atsınlar. Belə də etmişdilər. belə ölümcül halda ikən onu güllələmişdilər.”
 
…və  onun kimi minlərlə qurbanın taleyi haqqındakı eyni son cümlələr.. 1956-cı ildə ona ölümündən sonra bəraət verildi.
 
a24.az

axar.az



Şərh yazılmayıb.

Şərh yaz.




           
MARAQLI
Maraqlı
BIST 100 endeksi, günün ilk yarısında yüzde 0,59 değer kazanarak sürekli müzayede işlemlerine verilen araya 77.242,79 puan ile girmişti.Sürekli müzayede işlemlerinin tekrar başlamasının ardından yükseliş eğilimini sürdüren endeks, şu dakikalarda yüzde 0,66 artışla 77.300 seviyelerinde bulunuyor. Analistler, öğleden sonra ABD'de başta fabrika ve dayanıklı mal siparişleri olmak üzere açıklanacak verilerin takip edileceğini belirterek, BIST 100 endeksinin 77.800 seviyesinin direnç, 76.000 seviyesinin destek konumunda olduğunu kaydediyor.Spot altının ons fiyatı yüzde 0.2 değer kaybederek bugün güne 1,237.65 dolardan işlem görerek başladı. Kapalıçarşı altın fiyatlarına göre çeyrek altın fiyatı bugün 192 lira, altın gram fiyatı ise 117 lira seviyesinde.Altın fiyatları ABD'den açıklanan pozitif verilerin ardından yatırımcıların riskli varlıklara geri dönüş yapmasıyla beraber dün geriledi. Spot altının ons fiyatı yüzde 0.2 değer kaybederek 1,237.65 dolardan işlem görürken, dün yüzde 0.7 değer kazanmıştı.KAPALIÇARŞI ALTIN FİYATLARIİstanbul Kapalıçarşı'da 24 ayar külçe altının gram satış fiyatı 116,75 lira, Cumhuriyet altınının satış fiyatı ise 780,00 lira oldu.Bu yıla en hızlı başlayan yatırım aracı altın oldu. 3 yıl yatırımcısına kaybettiren altın, Aralık ayında başladığı yükselişi bu yıl hızlandırdı. Peki altın fiyatları 3 yıllık kayıbın ardından nasıl yükselişe geçti? Altın fiyatları neden yükseliyor? Altın yorumlarını aşağıdaki playerdan izleyebilirsiniz.Analistler, bugün ABD'de açıklanacak ADP istihdam raporunun altın fiyatları üzerinde etkili olabileceğini belirterek, teknik olarak altının onsunda 1.210 doların destek, 1.250 - 1.255 dolar bandının ise önemli direnç seviyeleri olarak takip edileceğini kaydediyor. Altının gram fiyatında ise 116 seviyesinin izleneceğini dile getiren analistler, bu seviyenin altında kalınması durumunda düşüşün ivme kazanabileceğini, olası yükselişlerde ise 118 direncinin gündeme gelebileceğini tahmin ediyor.çarşambaAnalizciler, ABD'de üretimin azalacağına ve OPEC ile OPEC dışı üreticilerin birlikte kararlar alabileceğine ilişkin beklentilerin petrol fiyatlarında yukarı yönlü hareketleri destekleyen ana etkenler olduğunu ifade ediyor.günü 39 dolar sınırına yükselen Brent petrolün varil fiyatı, haftanın ilk işlem gününde 39,47 dolara kadar yükseldikten sonra şu dakikalarda 39,11 dolar seviyelerinden işlem görüyor. Brent petrol son olarak 11 Aralık 2015 tarihinde 39,71 dolara kadar yükselmişti.Avrupa'da tarafında ise piyasalar bu hafta Avrupa Merkez Bankası (AMB) faiz kararı ve Euro Bölgesi büyüme verisini bekliyor. Analistler, 10 Mart’taki AMB toplantısında alınacak yeni önlemlere yönelik beklentilerin arttığını belirtiyor. Bugün İuro Bölgesi'nde Sentix yatırımcı güveni açıklanacak. Cuma günü Almanya'da DAX 30 endeksi yüzde 0,74, Fransa'da CAC 40 endeksi yüzde 0,92 ve İngiltere'de FTSE 100 endeksi yüzde 1,13 prim yaptı.Amerika'da BÜYÜME HEDEFİ REVİZE EDİLDİAsya'da hafta sonu gerçekleşen Çin Ulusal Kongresi'nin yıllık toplantısında ülkenin büyüme hedefinin yüzde 7 civarından yüzde 6,5 - 7,0 aralığına düşürüldüğü kaydedildi. Çin'deki gelişmeler sonrasında Şanghay bileşik endeksi şu dakikalarda yüzde 0,32 yükseldi. Japonya'da Nikkei 225 endeksi ise yüzde 0,61 düşüşle 16.911,32 puandan kapandı.Analizciler, bu hafta yurt içinde sanayi üretimi ve ödemeler dengesi verilerinin izleneceğini, yurt dışında ise AMB toplantısı ve ABD verilerinin takip edileceğini dile getiriyor.Teknik açıdan BIST 100 endeksinin 77.800 seviyesinin direnç konumunda olduğunu aktaran analistler, 76.300 ve 75.500 seviyelerinin destek olarak öne çıktığını vurguluyor.
- Sitemap - sitemap haqqinda xeberler about profiles about profiles sitemap Son Xeberler - Son Xəbərlər xeberler